Aðalfundur 2017

Aðalfundur Barnavinafélagsins Sumargjafar verður haldinn í Grænuborg við Eiríksgötu, fimmtudaginn 8. júní 2017, kl. 20:30.

Dagskrá fundarins verður sem hér segir:

  1. Skýrsla stjórnar.
  2. Endurskoðaðir reikningar félagsins lagðir fram til samþykktar.
  3. Stjórnarkjör.
  4. Lagabreytingar, sjá nánar hér.
  5. Önnur mál.

Núverandi stjórn félagsins er skipuð þessum mönnum:

Formaður: Jón Freyr Þórarinsson
Varaformaður: Kristín Hagalín Ólafsdóttir
Gjaldkeri: Ragnar Jónasson
Ritari: Sigurjón Páll Ísaksson
Meðstjórnendur: Rán Einarsdóttir, Gerður Sif Hauksdóttir og Steinunn Jónsdóttir
Varamenn: Helga Hallgrímsdóttir, Rósa Björg Brynjarsdóttir og Hildur Biering

Starfsemi Sumargjafar veturinn 2016 – 2017

Verðlaunasjóður barnabóka: Sjóðurinn var stofnaður 1985 og standa að honum Forlagið, fjölskylda Ármanns Kr. Einarssonar, rithöfundar, Íslandsdeild IBBY-samtakanna og Sumargjöf (frá 1988). Barnabókaverðlaunin voru afhent í Seljaskóla 13. október 2016. Að þessu sinni fékk Inga Mekkín Beck verðlaunin fyrir skáldsöguna: Skóladraugurinn, sem er fyrsta bók hennar og jafnframt lokaverkefni til meistaraprófs í ritlist frá Háskóla Íslands. Að mati dómnefndar er þetta spennandi draugasaga og trúverðug lýsing á barni sem misst hefur ástvin. Sumargjöf lagði fram verðlaunaféð, 500.000 kr, en auk þess fær höfundur samningsbundin ritlaun. Auglýst var eftir handritum fyrir næstu úthlutun og bárust 26 handrit að barna- og unglingabókum. Búið er að velja verðlaunabók og verður hún kynnt og gefin út í haust. Kristín Hagalín Ólafsdóttir er fulltrúi Sumargjafar í dómnefnd. Þetta var í 28. sinn sem verðlaunin voru veitt, en alls eru verðlaunabækurnar 31; þetta er því orðinn veglegur bókaflokkur. 

Styrkir: Á undanförnum árum hefur Sumargjöf haslað sér völl sem styrktaraðili málefna sem varða heill barna. Eins og í fyrra voru auglýstir styrkir til rannsókna, lista og þróunarverkefna, sem geta nýst börnum á leik- og grunnskólaaldri. Alls bárust 35 áhugaverðar umsóknir. Ákveðið var að veita ellefu styrki, samtals 6.360.000 krónur. Styrkirnir voru afhentir við hátíðlega athöfn í Grænuborg sunnudaginn 7. maí 2017, kl. 14.

70 ára afmæli leikskólakennaramenntunar: Uppeldisskóli Sumargjafar var stofnaður 1946 og hafði það hlutverk að mennta leikskólakennara, sem þá kölluðust fóstrur. Þann 4. nóvember 2016 var haldin afmælishátíð í húsnæði Menntavísindasviðs við Stakkahlíð, í tilefni af því að 70 ár voru liðin frá því að Uppeldisskólinn var stofnaður, en hann er nú á Menntavísindasviði Háskóla Íslands. Sumargjöf tilnefndi Helgu Hallgrímsdóttur í undirbúningsnefnd og lagði fram 200.000 kr. styrk. Hátíðin var mjög vel heppnuð og voru þar 450 til 500 manns; á eftir var boðið upp á veitingar. Flutt voru nokkur erindi á sögulegum nótum, m.a. ræddi Jón Freyr Þórarinsson formaður félagsins um þátt Sumargjafar og Uppeldisskólann. – Í tilefni af afmælinu ákvað stjórnin að setja upp skilti í Steinahlíð til að minnast þess að þar var Uppeldisskólinn á árunum 1949–1952. Árið 1957 fékk skólinn nafnið Fóstruskóli Sumargjafar. Ríkið tók við rekstrinum 1973 undir nafninu Fósturskóli Íslands. Námið færðist á háskólastig 1998.

Stóra upplestrarkeppnin: Sumargjöf hefur um mörg undanfarin ár styrkt samtökin Raddir, sem sjá um Stóru upplestrarkeppnina í skólum. Styrkurinn var nú 750.000 kr.

Steinahlíð: Komið hefur verið upp matjurtagarði fyrir foreldra og starfsfólk, og voru á síðasta ári keypt verkfæri, verkfærakista, borð o.fl. Framhald er á Aldingarði æskunnar sem hófst 2014 og er samstarfsverkefni Garðyrkjufélags Íslands og Sumargjafar. Ragnar Jónasson hefur tekið saman greinargerð um upphaf Aldingarðsins, sem finna má á heimasíðu félagsins. Grænaborg: Nokkrar endurbætur voru gerðar innanhúss, en framkvæmdir á lóð bíða sumars.

Heimasíða Sumargjafar: Áfram var unnið að því að bæta efni inn á heimasíðuna sumargjof.is

Bernskan: Sumargjöf er aðili að Bernskunni – Íslandsdeild OMEP samtakanna. Bernskan samnýtir húsnæðið í Skipholti 5, og hefur þar eitt herbergi og aðgang að fundarherbergi.

Annað: Í eigu Sumargjafar eru leikskólarnir Grænaborg og Steinahlíð. Reykjavíkurborg leigir leikskólana og sér um rekstur þeirra. Einnig á Sumargjöf 76 m2 skrifstofuhúsnæði á þriðju hæð í Skipholti 5. Tölvupóstfang Sumargjafar er: sumargjof@simnet.is.

Afhending styrkja 2017

 


Sumargjöf hefur undanfarin ár verið styrktaraðili málefna sem varða heill barna. Í upphafi árs 2017 voru auglýstir styrkir til rannsókna, lista og þróunarverkefna sem geta nýst börnum á leik- og grunnskólaaldri. Alls bárust 35 áhugaverðar umsóknir. Ákveðið var að veita ellefu styrki, samtals 6.360.000 krónur. Styrkirnir voru afhentir í Grænuborg sunnudaginn 7. maí 2017. Eftirtalin verkefni hlutu styrki (til að fá nánari lýsingu á verkefnunum veljið hvert verkefni fyrir sig):

1. Natur – Kultur – Retur

Samstarfsverkefni 42 nemenda í 6. bekk Síðuskóla á Akureyri og 50 jafnaldra þeirra í grunnskóla í Danmörku. Samstarfið snýst um að kynnast náttúru og menningu þjóðanna sem tengjast tungumálunum og náttúrunni og gagnkvæmum heimsóknum hópanna. Verkefnið er stórt og er nýlunda að hefja samstarf milli landa með svo unga nemendur.

Tengiliðir: Jóhanna Ásmundsdóttir og Jónína Sveinbjörnsdóttir umsjónarkennarar 6. bekkjar í Síðuskóla, Akureyri.

2. Gæðaþjónusta fyrir barnafjölskyldur – rannsóknarverkefni á krabameinsdeild LSH

Síðastliðin þrjú ár hefur þverfaglegur hópur sérfræðinga hjá Landspítala (LSH), Krabbameinsfélagi Íslands og Rannsóknastofnun í barna- og fjölskylduvernd unnið að rannsókn á stöðu barna sem misst hafa foreldri úr krabbameini. Lokið er þremur hlutum rannsóknarinnar og styrkti Sumargjöf þriðja hluta rannsóknarinnar á síðasta ári. Niðurstöður leiddu til að ákveðið var að efna til 6 mánaðar þróunar- og tilraunaverkefnis sem fjórða og lokahluta rannsóknarinnar  og er hér veittur styrkur til þess hluta. Sá hluti er tilrauna- eða þróunarverkefni sem felur í sér veitta gæðaþjónustu í 6 mánuði. – Rannsóknarhópurinn samanstendur af sérfræðingum á LSH, Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélags Íslands og dr. Sigrúnu Júlíusdóttur prófessors við HÍ sem er ábyrgðarmaður rannsóknarinnar.

Styrkþegi: Rannsóknarhópur um stöðu barns við andlát foreldris.

Tengiliður: Gunnjóna Una Guðmundsdóttir.

3. Bjöllukór Tónstofu Valgerðar

Tónstofa Valgerðar er viðurkenndur tónlistarskóli þar sem fram fer tónlistarsérkennsla. Nemendur eru einstaklingar á öllum aldri sem vegna sérþarfa, skertrar færni eða sjúkdóma þarfnast sértækra kennsluaðferða og breyttrar námsframvindu. Bjöllukór Tónstofunnar sem heldur upp á tvítugsafmæli sitt á skólaárinu hefur verið í framvarðarsveit skólans. Í tilefni af afmæli Bjöllukórsins og þrítugsafmæli Tónstofunnar er veittur styrkur til kaupa á nýjum bjöllum handa kórnum en þess má geta að Sumargjöf styrkti einmitt kórinn til kaupa á bjöllum við stofnun hans árið 1996.

Styrkþegi: Tónstofa Valgerðar.

Tengiliður: Valgerður Jónsdóttir.

4. Ævintýrið um norðurljósin – nýtt íslenskt tónlistar- og dansverk

Ævintýrið um Norðurljósin er sýning fyrir börn í bland við tónlist, dans og leik. Hún fjallar um ást Tröllastelpu og Álfadrengs, sjávarguðinn Njörð og eiginkonuna Skaði, Álfadrottningu og íbúa heimanna sjö. Sýningin er samstarfsverkefni margra listamanna; þeir eru: Alexandra Chernishovu tónskáld, Evgenia Chernyshova textahöfundur, Árni Bergmann þýðandi, Anna G. Torfadóttir grafískur listamaður, Guðrún Ásmundsdóttir sögumaður og leikstjóri og Jón Hilmarsson ljósmyndari. Markmið verkefnisins er að kynna nýja tónsköpun, styðja nýtt íslenskt tónlistar- og dansverk og sögu fyrir börn og nálgast börnin í gegnum fjölbreytt listform.

Styrkþegi og tengiliður: Alexandra Chernyshova.

5. Maxímús Músíkús fer á fjöll – íslensk útgáfa, bók og geisladiskur

Fjármögnun á gerð bókar og geisladisks á flutningi framhaldssögu um músikölsku músina, Maxímús Músikús. Sögurnar um Maxa eru skemmtisögur, sem jafnframt eru óbein fræðsla og veita börnum innsýn í heim tónlistarinnar. Sögurnar um Maxa hafa fengið mjög góðar viðtökur, jafnt hjá börnum sem fullorðnum, innanlands og utan. Nýja sagan heitir Maximús Músikús fer á fjöll og er verkefnið unnið í samvinnu við Sinfóníuhljómsveit Íslands, Fílharmoníuhljómsveit Los Angeles, Forlagið og FÍH.

Verkefnisstjóri: Hallfríður Ólafsdóttir.

6. Fimm vinir í blíðu og stríðu – vetrarævintýri og sumarævintýri

Um er að ræða þróun lestrarkennsluefnis fyrir börn sem ekki eru orðin fulllæs en hafa náð tökum á lestrartækninni. Efninu er ætlað að bæta grunnfærni barna í stafsetningu, mál- og setningarfræði miðað við börn í 2. – 4. bekk. Bækurnar er tvær; þær eru myndskreyttar auk fylgiefnis fyrir skjá og verkefni á vef.

Styrkþegi: Rannveig Lund.

7. Kjarvalsbók fyrir 7 – 11 ára börn

Um er að ræða bók um Jóhannes S. Kjarval listmála, líf hans og list, fyrir börn, u.þ.b. 7 – 11 ára. Höfundurinn, Margrét Tryggvadóttir, hefur áður gefið út barnabók um myndlist, bókina Skoðum myndlist í samstarfi við Listasafn Reykjavíkur sem kom út árið 2006. Sumargjöf styrkti verkið á sínum tíma en sú bók er eina íslenska barnabókin sem hefur komið út um íslenska myndlist og er hún nú uppseld. Að þessu sinni er viðfangsefnið ævi og störf Kjarvals sem henta vel sem viðfangsefni barnabókar. Þá eru verk hans mörg aðgengileg og hafa yfir sér ævintýrablæ og tengjast þjóðsögum. Styrkurin er ætlaður til greiðslu kostnaðar við myndbirtingar.

Höfundur og tengiliður: Margrét Tryggvadóttir.

8. Lítil hönd í lófa – bók um ættleiðingu barna

Lítil hönd í lófa er bók um ættleidd börn ætluð foreldrum ættleiddra barna. Bókin er byggð á rannsókn höfundar, Jórunnar Elídóttur, sem leiddi í ljós að ættleidd börn glíma við einhvern vanda í lengri eða skemmri tíma eftir ættleiðinguna sem rekja má til frumbernsku barnsins í upprunalandinu. Sumargjöf styrkti það verkefni á sínum tíma. Frá árinu 1978 hafa um 600 börn verið ættleidd til landsins fyrir milligöngu Íslenskrar ættleiðingar og hin síðari ár hefur fjöldi ættleiddra barna með svokallaðar sérþarfir aukist. Að sögn höfundar er lítið til af fræðsluefni á íslensku sem nýst gæti foreldrum og kennurum og mikil þörf fyrir þetta efni bæði fyrir foreldra og skóla.

Höfundur og tengiliður: Jórunn Elídóttir.

9. Sumarnámskeið í handverki fyrir börn

Heimilisiðnaðarfélag Íslands hefur árum saman haldið handverksnámskeið fyrir börn á aldrinum 7 – 14 ára á sumrin og árlega sækja 18 – 25 börn námskeiðin. Námskeiðin hafa notið mikilla vinsælda. Börnin læra að tálga, vefa, mála, gera sultu, jurtalita og margt fleira. Kennarar eru handverks- og listafólk sem vant er að vinna með börnum. Við efnisval er lögð áhersla á náttúruleg efni og endurvinnslu. Heimilisiðnaðarskólinn á talsvert af búnaði fyrir fullorðna en minna af búnaði fyrir börn. Áhöld til tóvinnu, þ.e. kambar, snældur og rokkar fyrir börn eru af skornum skammti og er styrk Sumargjafar ætlað að bæta úr því.

Styrkþegi: Heimilisiðnaðarfélag

Tengiliður: Margrét Valdimarsdóttir, formaður.

10. Fjórða lestrarátak Ævars vísindamanns í 1. – 7. bekk

Veturinn 2014 – 2015 stóð Ævar Þór Benediktsson fyrir Lestrarátaki Ævars vísindamanns. Markmiðið var einfalt að hans sögn; að vekja áhuga barna á lestri á nýjan og skemmtilegan hátt. Átakið virkaði þannig að fyrir hverjar þrjár bækur sem krakkar í 1.-7. bekk lásu fylltu þau út lestrarmiða sem skilað var í sérstakan lestrarátakskassa sem var á hverju skólabókasafni. Í lok átaksins voru allir kassarnir sendir til Ævars  sem dró út fimm börn sem fengu í verðlaun að verða persónur í risaeðluævintýrabók sem bar titilinn Risaeðlur í Reykjavík. Viðbrögðin við átakinu fóru fram úr björtustu vonum og í ljós kom að börnin höfðu lesið yfir 60 þúsund bækur. Þar sem svo vel tókst til endurtók Ævar leikinn og hyggst nú endurtaka leikinn í fjórða sinn næsta ár en að þessu sinni verða verðlaunin fyrir börnin þátttaka í geimverubók.

Styrkþegi: Ævar Þór Benediktsson.

11. Steingrímur Arason – uppeldisfræðilegar hugmyndir hans í ljósi samtíma og nútíma

Steingrímur Arason (1879 – 1951) barnakennari og rithöfundur var fyrsti formaður Sumargjafar. Hann menntaði sig hérlendis og erlendis, í Columbia háskólanum í NY og við Kaliforníuháskála og lauk prófum á báðum skólum, m.a. á sviði uppeldis- og leikskólafræða. Hann flutti heim nýja þekkingu á sviði skólastarfs og gerðist mikilvirkur á því sviði, skrifaði, var í ritnefndum, kenndi við Kennaraskólann og varð fyrsti formaður Sumargjafar. Hann er talinn vera einn hvatamanna þess að Grænaborg var byggð. Verkefninu er m.a. ætlað að gera grein fyrir uppeldisfræðilegum hugmyndum Steingríms, innihaldsgreina ræður hans og rit og gera aðgengilegt.

Styrkþegi: Kristín Dýrfjörð.

Lubbi finnur málbein

Starfsmenn Grænuborgar voru á Lubbanámskeiði föstudaginn 17. mars. Allir voru glaðir og sáttir í lok námskeiðs sem þótti gagnlegt og fróðlegt.

Lubbi

Lubbi finnur málbein

Lubbi býður öllum börnum í ævintýraferð um Ísland í leit að 35 málbeinum sem hjálpa Lubbi_finnur_málbeinhonum að læra íslensku málhljóðin.

Sérstaða Lubbaefnisins liggur m.a. í eftirfarandi:

  • hnitmiðaðri rannsóknar- og þróunarvinnu höfunda til fjölda ára, m.a. doktorsverkefni Þóru um tileinkun íslenskra barna á ískenslu máhljóðunum sem sýnir fram á tileinkunarröð. Um er að ræða grundvallarrannsókn á þessu sviði innan talmeinafræðinnar.
  • notkun táknrænna hreyfinga fyrir hvert málhljóð sem gerir hljóðin nánast sýnileg og áþreyfanleg. Byggt er á þekkingu og áralangri reynslu Eyrúnar af notkun tjáskiptamátans Tákna með tali í vinnu með börn með fjölbreytileg frávik í máli og tali.
  • byggt er á Hljóðanámi í þrívídd, nálgun er höfundar hafa þróað og felur í sér samþættingu skynleiða: sjón-, heyrnar- og hreyfi-/snertiskyns sem auðveldar og hraðar tileinkun hljóðanna og vistun þeirra í minni.
  • málbeinum Lubba fyrir hvert málhljóð í litum Hljóðaregnbogans sem vekja áhuga barnanna og gera hljóðanámið að skemmtilegum leik.
  • áherslu á brúarsmíð á milli málhljóða og bókstafa með stuðningi táknrænu hreyfinganna. Lubbi er sannkallaður brúarsmiður.
  • sérstakri áherslu á hljóðavitund sem liggur til grundvallar umskráningu sem er forsenda lestrarfærni.
  • áhersla á hljóðtengingu með stuðningi málbeina og hringja með táknrænum hreyfingum, sbr. Vinnuborð Lubba sem hann notar til að læra að lesa.
  • tengingu við íslenska náttúru og staðhætti
    vísum fyrir hvert málhljóð eftir Þórarin Eldjárn

    Nánari umfjöllun um hin ýmsu atriði er að finna í ítarlegri handbók sem fylgir Hljóðasmiðju Lubba.

Texti og mynd af Lubba tekin af facebook síðunni Lubbi finnur málbein

 

Styrkir 2017

Umsóknarfrestur rann út 15. febrúar 2017. Styrkir verða afhentir í lok apríl, nánar auglýst síðar. 

Með því að smella hér er hægt að sjá hvaða verkefni hafa hlotið styrki Sumargjafar frá árinu 1999.

Umsókn um styrk árið 2017

Barnavinafélagið Sumargjöf auglýsir hér með til umsóknar styrki á sviði rannsókna, lista og þróunarverkefna í þágu barna.

Vakin er athygli á að umsækjendum er gert að fylla út umsókn á sérstöku eyðublaði sem vistað er á vef félagsins og senda það síðan í viðhengi á tölvupóstfang Sumargjafar sumargjof@simnet.is að lokinni útfyllingu.

  • Umsóknareyðublað um styrk frá Barnavinafélaginu Sumargjöf (PDF)
    Vistið eyðublaðið á skjáborð tölvunnar og notið Adobe Reader til að opna skjalið og fylla út umsóknina. Hér er hægt að nálgast Adobe Reader.

Stjórn Sumargjafar áskilur sér rétt til að óska eftir nánari upplýsingum um verkefnin og leita umsagnar fagaðila.

Umsóknarfrestur er til og með 15. febrúar 2017.

Reykjavík, 16. janúar 2017
Barnavinafélagið Sumargjöf

Póstfang: Pósthólf 5423, 125 Reykjavík
Tölvupóstfang: sumargjof@simnet.is
Vefur: sumargjof.is

Leikskólakennaramenntun í 70 ár

Afmælismálþing

70-ara-afmaeli
Mynd tekin af facebook síðu Menntavísindasviðs Háskóla Íslands

Í tilefni þess að 70 ár eru síðan leikskólakennaranám hófst hér á landi var haldið afmælismálþing föstudaginn 4. nóvember 2016 í Skriðu, húsnæði Menntavísindasviðs Háskóla Íslands við Háteigsveg. Menntavísindasvið HÍ, Barnavinafélagið Sumargjöf, Félag leikskólakennara, Félag stjórnenda í leikskólum og Skóla- og frístundasvið Reykjavíkurborgar stóðu að málþinginu og var salurinn þéttsetinn.

 

70-ara-afmaeli-2
Mynd tekin af facebook síðu Menntavísindasviðs Háskóla Íslands

Litið var yfir farinn veg og stiklað á stóru í þróun menntunar leikskólakennara á Íslandi en á undanförnum áratugum hafa orðið miklar breytingar á námi leikskólakennara og starfsvettvangi.

 

 

 

Dagskrá málþingsins var eftirfarandi:

20161104_163242
Jón Freyr Þórarinsson, formaður Sumargjafar

Setning – Bryndís Garðarsdóttir, formaður námsbrautar í  leikskólakennarafræði

Söngatriði – sönghópur leikskólakennara ásamt Sigríði Pálmadóttur, tónmenntakennara

Uppeldisskóli Sumargjafar – Aðdragandi og upphaf
Jón Freyr Þórarinsson, formaður Barnavinafélagsins Sumargjafar.

Fyrstu árin – áherslur og umgjörð námsins
Margrét G. Schram, leikskólakennari

„Þú ert hraust og opnar“
Hrafnhildur Sigurðardóttir, leikskólakennari

Frá Laugalæk í Stakkahlíð
Gunnur Árnadóttir, leikskólastjóri

Þróun menntunarinnar –  leikskólafræði sem fræðigrein
Jóhanna Einarsdóttir, forseti Menntavísindasviðs20161104_161636

Samantekt og slit
Haraldur Gíslason, formaður Félags leikskólakennara

Samsöngur undir stjórn Sigríðar Pálmadóttur

Málþingsstjóri: Hildur Skarphéðinsdóttir, fyrrverandi skrifstofustjóri SFS

Að lokinni dagskrá í Skriðu var gestum boðið að þiggja veitingar og skoða sýningu í Skála.

20161104_155252 20161104_155237

Þróun menntunar leikskólakennara

Uppeldisskóli Sumargjafar var stofnaður árið 1946 og er hann upphaf leikskólakennaramenntunar á Íslandi. Tilgangur skólans var að mennta fóstrur fyrir barnaheimilin en starfsheitið fóstra samsvarar nú orðinu leikskólakennari. Valborg Sigurðardóttir, MA í uppeldis- og sálarfræði, var ráðin skólastjóri og gegndi hún starfinu allan þann tíma sem Sumargjöf sá um reksturinn.

Árið 1957 var nafni Uppeldisskóla Sumargjafar breytt í Fóstruskóla Sumagjafar þegar starfsheitið „fóstra“ hafði unnið sér hefð í málinu. Hlé var á starfseminni árin 1952 – 1954. Á árunum 1946 – 1952 var námið tvö ár, hvort ár tvær fjögurra mánaða annir, bóklegt og verklegt. Haustið 1954 var námsfyrirkomulaginu breytt, bóklega námið tvö ár en verklega námið fór fram yfir sumartímann og nokkra eftirmiðdaga í viku fyrri veturinn og í 4 – 6 lotum seinni veturinn.

Ítarlegri sögu má finna hér: http://sumargjof.is/uppeldisskolinn/

Árið 1973 yfirtók ríkið Fóstruskólann og var nafni skólans breytt í Fósturskóli Íslands sem var jafnt fyrir karla og konur. Námsfyrirkomulaginu var breytt í þrjú ár.

Árið 1996 var sett á fót leikskólakennarskor við Háskólann á Akureyri.

Árið 1998 sameinaðist Fósturskóli Íslands Kennaraháskóla Íslands. Nám leikskólakennara breyttist og aukin áhersla var lögð á rannsóknir á menntun ungra barna.

Árið 2008 sameinaðist Kennaraháskólinn Háskóla Íslands og varð að Menntavísindasviði Háskóla Íslands. Innan sviðsins er leikskólakennaradeild. Námið var lengt í fimm ár.
Nám leikskólakennara hefur alla tíð endurspeglað svipaðar áherslur, leikskólakennaranemendur læra að skipuleggja fjölbreytt nám í leikskóla ásamt því að leiða og þróa faglegt starf. Leikskólakennarar eiga að vera leiðandi í mótun uppeldis- og menntstarfs samkvæmt núgildandi aðalnámskrá. Rík áhersla er lögð á að börn séu sjálfstæð, virk og skapandi.

70-ara-afmaeli-7
Mynd tekin af facebook síðu Menntasviðs Háskóla Íslands

Styrkveitingar Sumargjafar til málefna barna þann 24. apríl 2016

styrkhafar 2016 minnkuð

Í upphafi árs 2016 auglýsti Sumargjöf eftir umsóknum um styrki til verkefna í þágu barna. Alls bárust 37 umsóknir. Stjórn félagsins komst að þeirri niðurstöðu að veita þrettán styrki að þessu sinni. Eftirtalin verkefni hljóta styrkina (til að fá nánari lýsingu á verkefnunum veljið hvert verkefni fyrir sig):

1. Snillinganámskeið fyrir eldri börn með ADHD.

Á Þroska- og hegðunarmiðstöð Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins fer fram sérhæfð greining og meðferð á ADHD. Frá árinu 2008 hefur miðstöðin boðið upp á sérhæft meðferðarnámskeið fyrir 8 – 10 ára börn með ADHD þar sem áherslan er á að kenna börnunum félagsfærni, bætta stjórn á tilfinningum og reiðiköstum, bætta hvatvísisstjórn og minnisþjálfun með tölvuverkefninu Snillingarnir. Erlendar rannsóknir hafa sýnt góðan árangur af námskeiðinu. Vantað hefur námskeið fyrir 10 – 12 ára börn. Ætlunin er að uppfæra námskeiðið þannig að það geti einnig nýst eldri börnum. Styrkurinn er ætlaður til þess að útbúa námskeiðið og viðeigandi gögn fyrir eldri börn einnig og prufukeyra það fyrir fyrsta hópinn haustið 2016. – Styrkþegi: Þroska- og hegðunarmiðstöð (ÞHS) Heilsugæslu höfuðborgarsvæðsins. – Tengiliður: Dagmar Kristín Hannesdóttir.

2. Íslensk tónlistarsaga fyrir börn 7 – 14 ára.

Íslensk tónlistarsaga fyrir börn hefur ekki komið út. Gefin verður út myndskreytt bók og texti miðaður við hæfi 7 – 14 ára barna og mun fylgja bókinni diskur með tóndæmum. Fjallað verður um íslenska tónlistarsögu frá upphafi og sem næst fram til nútímans. Tæpt verður á tónlistarlífinu öllu, hljóðfærum, tónlistarmönnum og tónskáldum þegar þau koma fram, fyrir og um aldamótin 1900. Framsetningin verður í stíl ævintýris þar sem íslenskt tónskáld leiðir fram söguna. Halla Sólveig Þorgeirsdóttir myndlistarmaður mun skreyta bókina og Tónlistarsafn Íslands veitir sérfræðiaðstoð.

– Höfundur og styrkþegi: Jón Hrólfur Sigurjónsson.

3. Að bera kennsl á einhverfu í ung- og smábarnavernd.

Algengi einhverfu hefur aukist umtalsvert hér á landi sem og annars staðar síðustu áratugina. Einkenni einhverfu koma í flestum tilfellum fram á fyrstu tveimur aldursárunum og áhyggjur foreldra vakna snemma. Engu að síður fær 50% barna með einhverfu hér á landi ekki greiningu fyrr en á grunnskólaaldri og þau missa þar af leiðandi af sérhæfðri snemmtækri íhlutun og viðeigandi þjónustu á þeim aldri þegar rannsóknir sýna að mests árangurs er að vænta. Markmið verkefnisins er að stuðla að því að fleiri börn með einhverfu finnist fyrr í ung- og smábarnavernd hér á landi en nú er raunin. Það verður gert með því að –

1. Efla þekkingu á einkennum einhverfu hjá ungum börnum í heilsugæslunni.

2. Skima fyrir einkennum einhverfu hjá öllum börnum sem koma til reglubundins eftirlits með þroska í ung- og smábarnavernd við 30 mánaða aldur.

3. Þróa verkferla við skimun og tilvísun í frekari athugun og snemmtæka íhlutun gefi niðurstöður tilefni til þess.

Um er að ræða formlegt rannsóknarverkefni til að meta árangur ofangreindra aðgerða eða svokallaða framvirka samanburðarrannsókn. Niðurstöður rannasóknarinnar ættu að nýtast við upplýsta ákvörðunartöku um hvort skimun fyrir einhverfu hjá öllum börnum í tengslum við ung- og smábarnavernd eigi rétt á sér á Íslandi. Rannsóknin er samstarfsverkefni Greiningar- og ráðgjafarstöðvar ríkisins og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. – Tengiliður: Sigríður Lóa Jónsdóttir.

4. Rannsókn á stöðu barna sem misst hafa foreldri úr krabbameini.

Rannsóknin er þríþætt og er fyrsta hluta hennar lokið. Í fyrsta hluta voru tekin hópviðtöl við hópa fagfólks úr ólíkum faggreinum og voru niðurstöður rýnihópviðtalanna gefin út í greinargerð í Ritröð Rannsóknarstofnunar í barna- og fjölskylduvernd. Í öðrum hluta rannsóknarinnar sem nú er að hefjast verða tekin einstaklingsviðtöl við eftirlifandi maka og foreldra látna foreldrisins (afa og ömmu barnsins). Í þriðja hluta rannsóknarinnar verður síðan rætt við ungmenni sem misst hafa móður úr krabbameini. Mikil þörf er á að gera rannsókn á þessu efni en engin slík rannsókn hefur verið gerð á Íslandi. Niðurstöður verða gefnar út í skýrslu og munu þær veita innsýn inn í málefnið og er einnig koma að gagni við endurskoðun á löggjöf varðandi aðstæður og aðbúnað barna. Rannsóknarhópurinn samanstendur af nokkrum sérfræðingum á LSH, Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélags Íslands og dr. Sigrúnu Júlíusdóttur prófessors við HÍ sem er ábyrgðarmaður rannsóknarinnar.

– Styrkþegi: Rannsóknarhópur um stöðu barna sem misst hafa foreldri úr krabbameini. – Tengiliður: Gunnjóna Una Guðmundsdóttir.

5. Síðasta lestrarátak Ævars vísindamanns.

Veturinn 2014 – 2015 stóð Ævar Þór Benediktsson fyrir Lestrarátaki Ævars vísindamanns. Markmiðið var einfalt að hans sögn; að vekja áhuga barna á lestri á nýjan og skemmtilegan hátt. Átakið virkaði þannig að fyrir hverjar þrjár bækur sem krakkar í 1.-7. bekk lásu fylltu þau út lestrarmiða sem skilað var í sérstakan lestrarátakskassa sem var á hverju skólabókasafni. Í lok átaksins voru allir kassarnir sendir til Ævars sem dró út fimm börn sem fengu í verðlaun að verða persónur í risaeðluævintýrabók sem kom út síðasta vor og bar titilinn Risaeðlur í Reykjavík. Viðbrögðin við átakinu fóru fram úr björtustu vonum og í ljós kom að börnin höfðu lesið yfir 60 þúsund bækur. Þar sem svo vel tókst til hyggst Ævar endurtaka leikinn skólaárið 2016 – 2017 en nú verða verðlaunin þau að fimm börn geta orðið persónur í stórhættulegri vélmennabók í stað risaeðlubókarinnar. – Styrkþegi: Ævar Þór Benediktsson.

6. Litla SOL – Spjallað og leikið með yngstu börnunum 0-3ja ára.

Verkefnið byggir á að þýða og staðfæra bókina Lille SOL – Sprog og leg for de yngste úr dönsku sem inniheldur m.a. leiki sem ætlaðir eru til að þjálfa málþroska barna. Með útgáfu bókarinnar fá leikskólakennarar tæki í hendur til að skipuleggja málörvun yngstu barnanna í leikskólanum með kennslufræði leiksins að leiðarljósi og stuðla þannig að farsælli máltöku og eðlilegri færni barna í íslensku. Bókin er einnig ætluð foreldrum. – Styrkþegi: SOL hópurinn. – Tengiliðir: Margrét Tryggvadóttir og Hrafnhildur Karlsdóttir.

7. Útgáfa á Pétri og úlfinum eftir Prokofiev í jazzútgáfu fyrir börn.

Verkefnið felst í útgáfu á Pétri og úlfinum eftir Prokofiev en í jazzútgáfu fyrir börn. Að útgáfunni stendur Stórsveit Reykjavíkur með Pamelu De Sensi og Sigurð Flosason

saxofónleikara í forsvari í samstarfi við Stefán Karl Stefánsson leikara. Oliver Nelson jazztónlistarmaður bjó til þessa útgáfu af Pétri og úlfinum sem er án sögumanns en þessi nýja framsetning verður með leikara í hlutverki sögumanns og er það líklega fyrsta útgáfan í þeirri mynd og það á íslensku. Útgáfan er ætluð 5 – 15 ára börnum og gæti nýst í tónmenntakennslu í grunnskólum og tónlistarskólum þar sem leitast er við að kynna börnum mismunandi tónlistarstefnur. Útgáfan verður í formi myndskreyttrar bókar og geisladisks. Myndlistarmaður er Sigrún Eldjárn. Útgáfutónleikar verða á Listahátíð 2017 í Hörpu. – Styrkþegi: Stórsveit Reykjavíkur. – Tengiliður: Pamela De Sensi.

8. Þróun á námsefni í Díalektískri atferlismeðferð fyrir unglinga með sjálfskaðandi hegðun.

Verkefnið felst í gerð námsefnis í hópmeðferðarforminu Díalektísk atferlismeðferð (DAM) fyrir unglinga og foreldra þar sem stuðst er við bókina DBT® Skills Manual for Adolescents eftir Jill H. Rathus o.fl. Umsækjendur starfa báðir sem meðferðaraðiliar í bráðateymi BUGL þar sem þær hafa séð aukningu á komum unglinga með sjálfskaða, viðvarandi sjálfvígshugsanir og endurteknar sjálfsvígtilraunir. DAM meðferðarformið var innleitt til að svara meðferðarþörf þessa hóps og hefur nýst mjög vel. Í ljós hefur komið þörf fyrir stytta útgáfu á DAM meðferðinni á íslensku og eru umsækjendur að hefja þróunarvinnu við það verkefni sem nota mætti utan BUGL, t.d. á heilsugæslustöðvum og þjónustumiðstöðvum. – Styrkþegar: Edda Arndal og Lára Pálsdóttir.

9. Málhljóðamælir – íslenskt smáforrit sem skimar framburð og hljóðkerfisþætti.

Verkefnið felst í að þróa skimunarpróf ,,Málhljóðamæli” í smáforrit fyrir spjaldtölvur sem verði notað í öllum skólum á Íslandi til að skima framburð og hljóðkerfisþætti barna. Málhljóðamælirinn verður skimunartæki sem metur hvaða börnum þarf sérstaklega að gefa gaum vegna framburðar og gefur strax niðurstöður um getu einstaklings og leggur fram tillögur um næstu skref. Einnig má nota mælinn til að fylgjast með framförum og breytingum hjá börnum. Prófið er sérstaklega ætlað leik- og grunnskólakennurum, talmeinafræðingum, sérkennurum, foreldrum og öðrum áhugasömum. Ekki er til neitt sambærilegt íslenskt próf sem skimar þessa þætti. Til er próf sem skimar málþroska íslenskra barna en ekkert skimunarpróf er til í íslenskum framburði fyrir þá sem starfa með börnum. – Styrkþegi: Bryndís Guðmundsdóttir.

10. Koma norska hópsins Landing á UNGA – Alþjóðlega sviðslistarhátíð fyrir unga áhorfendur.

ASSITEJ eru alþjóðleg samtök um leikhús fyrir unga áhorfendur en Íslandsdeild samtakanna hefur verið starfrækt allt frá árinu 1990. Yfirlýst markmið Íslandsdeildarinnar er að standa vörð um leikhús fyrir börn og ungt fólk með því m.a. að efla samskipti listafólks sem starfar á þessum vettvangi á Íslandi og hvetja það til alþjóðlegs samstarfs. Kjarni starfseminngar hérlendis frá árinu 2013 hefur verið árleg alþjóðleg sviðslistahátíð fyrir unga áhorfendur í Reykjavík. Hátíðin er sjálfstæð en haldin samhliða og í góðu samstarfi við Barnamenningarhátið í Reykjavík. Tjarnarbíó hefur verið miðstöð hátíðarinnar frá upphafi og frítt er inn á allar sýningar og viðburði hátíðarinnar. Fyrir hátíðina í ár var boðið tveimur erlendum hópum. Annar hópurinn er norski hópurinn Landing með sýninguna Safarium sem er danssýning sérstaklega samin fyrir börn og ungmenni með sérþarfir og verður hún sýnd í samstarfi við Klettaskóla. Vegna sérþarfa nemenda í Klettaskóla geta aðeins 15 áhorfendur verið á

hverri sýningu og því verða sýningar að vera 6 í stað 3ja sem er sá fjöldi sem UNGI getur fjármagnað. Styrk Sumargjafar er ætlað að fjármagna þessar þrjár umframsýningar. – Styrkþegi: ASSITJE á Íslandi. – Tengiliður: Vigdís Jakobsdóttir.

11. Vera og vatnið.

Vera og vatnið er leikskólasýning fyrir 2ja – 5 ára börn. Sviðslistahópurinn Bíbí og blaka sérhæfir sig í danssýningum fyrir leikskólabörn. Nefna má sýningarnar Skýjaborg og Fetta Bretta sem báðar voru frumsýndar í Þjóðleikhúsinu og hafa farið víða og eru enn á sýningarferðalögum hérlendis og erlendis. Næsta verk er Vera og vatnið sem er danssýning fyrir börn á aldrinum 2ja – 5 ára. Verkið fjallar um veruna Veru og tilraunir hennar og upplifanir í veðri og vindum. Vera leikur sér einnig með hljóð og sérstaklega röddina, blástur og andardráttinn. Sýningin er 20 – 30 mínútur að lengd en við sýningartímann bætist leikstund þar sem börnin fá að skoða leiknyndina og hitta veruna Veru. Að sýningunni standa Tinna Grétarsdóttir danshöfundur og Sólrún Sumarliðadóttir tónskáld. – Styrkþegi: Bíbí & blaka. – Tengiliður: Tinna Grétarsdóttir.

12. Kelerí, kynfæri, kynlíf – handbók um hjartans mál fyrir ungt fólk.

Verkefnið er handbók fyrir ungt fólk um eigin líkama, samskipti, samþykki, kynhneigð, kynvitund og kynhegðun. Handbókin er byggð á faglegri þekkingu höfundarins, Sigríðar Daggar Arnardóttur, sem kynfræðings en einnig af reynslu hennar af sex árum í kynfræðslu unglinga um allt land. Að sögn Sigríðar, miðast bókin við að svara ungu fólki á hreinskilinn hátt um kynlíf, ástarsambönd, eigin líkama og þennan umbrotstíma sem fylgir því að uppgötva sjálfan sig og aðra. Krista Hall sem er grafískur hönnuður myndskreytir bókina og Sunna Dís Másdóttir ritstýrir og prófarkales bókina. Miðað er við að bókin komi út haustið 2016. – Styrkþegi: Sigríður Dögg Arnardóttir.

13. Rokksmiðjur fyrir 10 til 16 ára stelpur og transkrakka.

Stelpur rokka! eru sjálfboðaliðasamtök sem starfa eftir femínískri hugsjón að því markmiði að bjóða upp á valdeflandi tómstundarstarf fyrir ungar stelpur og transkrakka á Íslandi. Í þau 4 ár sem rokkbúðirnar hafa starfað hafa færri komist að en vilja í rokkbúðirnar þar sem stelpur spila á hljóðfæri, spila í hljómsveit og semja lög saman. Nú er verið að bjóða upp á fjölbreyttara úrval námskeiða en verið hefur, sérstaklega með það í huga að bjóða stúlkunum upp á að kynnast hliðum tónlistarstarfs sem eru taldar mjög karllægar. Fyrirhugað er að halda 8 dags- og helgarlangar rokksmiðjur haustið 2016 fyrir allt af 120 stelpur og transkrakka á aldrinum 10 – 12 ára annars vegar og 13 – 16 ára hins vegar. Styrkur Sumargjafar mun nýtast til að bjóða upp á allt að 40 frí pláss í rokksmiðjurnar en lykilhluti af starfsemi Stelpur rokka! er að vísa engri stúlku frá sökum fjárskorts. – Styrkþegi: Stelpur rokka! – Tengiliður: Áslaug Einarsdóttir.

 

Um Barnavinafélagið Sumargjöf.

Félagið var stofnað á sumardaginn fyrsta vorið 1924 og er því liðlega 90 ára. Lengst af annaðist Sumargjöf rekstur dagheimila og leikskóla Reykjavíkurborgar, auk eigin heimila, eða allt fram til ársins 1978, þegar Reykjavíkurborg yfirtók reksturinn. Á undanförnum árum hefur Sumargjöf haslað sér völl sem styrktaraðili ýmissa málefna sem varða heill barna. Eru styrkveitingarnar nú liður í því starfi en einnig má nefna að Sumargjöf styrkir ýmis önnur verkefni. Félagið er t.d. aðili að Verðlaunasjóði íslenskra barnabóka og styrkir sjóðinn með föstu framlagi

Afhending styrkja 2016

Í ár bárust Sumargjöf 37 áhugaverðar og fjölbreyttar umsóknir um styrki á sviði rannsókna, lista og þróunarverkefna í þágu barna. Stjórn Sumargjafar hefur samþykkt að styrkja 13 verkefni. Formleg afhending styrkja fer fram sunnudaginn 24. apríl kl. 14:00 í leikskólanum Grænuborg, Eiríksgötu 2. Styrkhafar fá tilkynningu og boð um að veita styrkjunum móttöku. Stjórn Sumargjafar þakkar öllum umsækjendum fyrir að hafa sótt um. Umsækjendur sem ekki hlutu styrk að þessu sinni verður tilkynnt um það